چرا کودکان عاشق کلاس های ارف می‌شوند؟

آیا تا به حال فکر کرده‌اید که کودکان چگونه می‌توانند موسیقی را بدون فشار و اجبار یاد بگیرند و در عین حال ساعت‌ها سرگرم باشند؟ این دقیقا همان چیزی است که سیستم آموزش موسیقی ارف به آن می‌پردازد! در این کلاس خبری از قواعد خشک و دفترهای رسمی نیست؛ بلکه بچه‌ها می‌رقصند، آواز می‌خوانند، با سازهای کوچک سروصدا می‌کنند و ریتم و ملودی را خودشان کشف می‌کنند. 

و نکته جالب‌تر این که هرچه بازی خلاقانه‌تر، یادگیری هم عمیق‌تر و لذت‌بخش‌تر! در ادامه، با هم می‌بینیم ارف چیست و و چرا توانسته دل کودکان و والدین را به یک اندازه به دست بیاورد.

متد ارف چیست؟

در ابتدا باید رک و راست جواب سوال «موسیقی ارف چیست؟» را بدهیم. ببینید این سوال غلط است، می‌پرسید چرا؟ چون ارف موسیقی نیست، بلکه روشی خلاقانه و زنده برای آموزش موسیقی به کودکان است. این متد از همان اول قرار نیست فقط نت و زیر و بمی موسیقی را به بچه‌ها یاد بدهد؛ بلکه قرار است آن‌ها را وارد دنیای شگفت‌انگیز تجربه و بازی با صدا کند.

در کلاس ارف، بچه‌ها می‌رقصند، آواز می‌خوانند، بداهه می‌نوازند و با انواع سازهای کوچک و کوبه‌ای سرگرم می‌شوند. گاهی با دست‌ها و پاهایشان ریتم می‌سازند، گاهی با صدایشان یک ملودی نو خلق می‌کنند. در واقع، اینجا هیچ دفتر و قاعده خشک موسیقی وجود ندارد.

جالب این است که هرچه بزرگ‌تر می‌شوند، چالش‌ها هم کمی پیچیده‌تر می‌شوند؛ ریتم‌ها سنگین‌تر، ملودی‌ها گسترده‌تر، اما هیچ‌وقت آن حس سرخوشی و شیطنت کلاس از بین نمی‌رود!

چه کسی رویکرد ارف را ابداع کرد؟

کارل ارف، آهنگساز و مربی برجسته آلمانی، کسی بود که رویکرد آموزشی ارف را شکل داد. شاید همه او را با اثر مشهورش، «کارمینا بورانا»، بشناسند، اما تاثیر واقعی‌اش در دنیای آموزش موسیقی کودکان است.

در دهه‌های ۱۹۲۰ و ۱۹۳۰، وقتی ارف مدرسه‌ای در مونیخ راه‌اندازی کرد که در آن موسیقی، رقص و ژیمناستیک با هم تدریس می‌شد، متوجه شد روش‌های سنتی اغلب بچه‌ها را خسته می‌کند. تجربه‌ی او با دانش‌آموزانش نشان داد کودکان یادگیری را بیشتر از طریق بازی دوست دارند تا دفتر و قواعد خشک. خودش گفته بود:

«از آغاز زمان، کودکان دوست نداشتند درس بخوانند. آنها بیشتر ترجیح می‌دادند بازی کنند، پس چرا موسیقی را با بازی عجین نکنیم؟»

با همین نگاه بود که ارف باور داشت کودکان باید موسیقی را ابتدا با بدن و ریتم حس کنند، نه با تئوری‌های پیچیده. این ایده‌ها بعدها در کتاب «ارف‌شول‌ورک» ثبت شد و پس از بازنگری، با عنوان «Music for Children» به زبان انگلیسی منتشر شد تا سراسر جهان بتوانند از این روش لذت ببرند.

ساز ارف چیست؟

ارف؟ ساز نیست! یک متد است؛ روشی زنده، خلاق و پرانرژی برای آموزش موسیقی به کودکان. اما در این متد، انواع سازها دست به دست هم می‌دهند تا هر کلاس یک جشن صدا و ریتم باشد.

سازهای کوبه‌ای پرطرفدار در کلاس ارف:

• طبل‌ها و تیمپانی‌ها؛
• زایلوفون و متالوفون؛
• تمبورین و ماراکاس؛
• سنج؛
• بونگو و کونگا؛
• فلوت ریکوردر؛
• درامز؛

سازهای کوچک و دست‌ساز که خلاقیت بچه‌ها را شکوفا می‌کنند:

• شیکر، بلوک‌های چوبی؛
• ساز چوبک.

اما موسیقی در کلاس ارف فقط محدود به ساز نیست: آواز، دست زدن، رقصیدن و حتی لمس ملودی‌ها با انگشتان همه بخشی از تجربه‌ی واقعی موسیقی است. هر کودک با ضربه، صدا و خلاقیت خود، آهنگ‌هایی می‌سازد که هیچ‌کس دیگری نمی‌تواند همانندش را بسازد.

تدریس ارف در کلاس چگونه است؟

در کلاس‌های ارف، معلم‌ها بیشتر نقش راهنما و تسهیل‌گر دارند تا یک استاد سنتی. یعنی، هیچ برنامه سفت‌وسختی وجود ندارد؛ در این کلاس‌ها کتاب‌ها و منابع، الهام‌بخش ایده‌ها هستند و هر معلم با توجه به کلاس خود، فعالیت‌ها را شکل می‌دهد. نتیجه؟ هیچ دو کلاس ارف شبیه هم نیستند.

یک جلسه معمولی ممکن است با خواندن یک داستان یا شعر آغاز شود. بچه‌ها گوش می‌دهند، سپس داستان را با حرکت، موسیقی و خلاقیت خود بازآفرینی می‌کنند. برخی از کودکان ساز می‌زنند، برخی دیگر فقط با صدای خود یا حرکت بدن در داستان مشارکت می‌کنند؛ هیچ فشار و اجبار وجود ندارد، همه آزادند که به سبک خود مشارکت کنند.

در ادامه، معلم ریتم شعر را با ضربه‌های ساده روی میز یا طبل مشخص می‌کند. وقتی همه با ضرب‌آهنگ هماهنگ شدند، چند کودک برای نواختن نت‌های خاص در کلمات کلیدی انتخاب می‌شوند. به این ترتیب، کودکان همزمان چند مهارت را تمرین می‌کنند:

• گوش دادن و درک ریتم درونی شعر؛
• تطبیق نت‌ها با کلمات و ضرب‌آهنگ؛
• هماهنگی حرکت، صدا و ساز.

و جذاب‌ترین بخش؟ بچه‌ها هیچ ترسی از اشتباه ندارند. آنها عاشق چالش هستند، خلاقیت خود را به نمایش می‌گذارند و در تمام مسیر، شاد و درگیر موسیقی می‌مانند. کلاس ارف جایی است که یادگیری، بازی و خلاقیت با هم یکی می‌شوند.

کودکان در کلاس‌های ارف چه می‌کنند؟

در کلاس‌های ارف بچه‌ها فقط نت‌ها را حفظ نمی‌کنند، بلکه با بدن، صدا و تخیل خود موسیقی را کشف می‌کنند.

1. مشارکت: در کلاس ارف، کودکان فعال هستند، نه شنونده منفعل. موسیقی از طریق ضربه دست، تکان پا و حرکات بدن آموزش داده می‌شود.
2. یادگیری مطابق توانایی‌ها: اما همه چیز فقط بازی نیست. هر کودک راه خودش را پیدا می‌کند، برخی از کودکان با ضربه طبل ملودی می‌سازند، برخی با دست‌ها روی میز و برخی دیگر با آواز و حرکت، داستان موسیقی خود را روایت می‌کنند.
3. همکاری: اینجا رقابت نیست، همکاری است. گروه‌ها با هم می‌نوازند، می‌خوانند، صداها را ترکیب می‌کنند و از هر نتیجه‌ای هیجان‌زده می‌شوند.
4. خلاقیت: در این کلاس‌ها هیچ محدودیتی وجود ندارد! کودکان می‌توانند از ضربه‌های تصادفی یا لرزش سازها، موسیقی جدید خلق کنند. هر صدا، هر حرکت، داستان خودش را دارد.

کودکان در کلاس ارف چه چیزی یاد می‌گیرند؟

در کلاس‌های ارف، بچه‌ها موسیقی را به شیوه‌ای عملی و فعال یاد می‌گیرند. آن‌ها نت‌های ساده را می‌خوانند، ریتم را حس می‌کنند، ساز می‌زنند و آواز می‌خوانند؛ اما همه این‌ها در قالب بازی، حرکت، رقص و حتی بداهه‌نوازی است.

مفاهیم مهم موسیقی مثل ملودی، هارمونی، فرم و بافت، نه با حفظ کردن، بلکه با تجربه و انجام کارهای عملی درک می‌شوند. در این روش، یادگیری موسیقی با سرگرمی، خلاقیت و تعامل واقعی همراه است و کودک از همان ابتدا نقش فعال در یادگیری خود دارد.

بگذارید فرزندتان با روش ارف پیشرفت کنند

بنابراین، آموزش موسیقی برای کودکان تنها به یادگیری نت‌ها و نواختن ساز محدود نمی‌شود؛ بلکه این مسیر فرصتی است برای کاوش، خلق، بازی و تجربه خلاقانه. رویکرد ارف یکی از راه‌های جذاب برای ورود به این دنیای زنده است؛ اما نکته اصلی این است که کودک با موسیقی ارتباط برقرار کند و از هر لحظه آن لذت ببرد.

در ندای پارس، معلمان ما کنار کودک شما خواهند بود تا مهارت‌های موسیقایی، هماهنگی بدن، خلاقیت و اعتماد به نفس او شکوفا شود و حس موفقیت را در هر ریتم و نت لمس کند. بیایید کودکان را دعوت کنیم تا در جهانی که صدا، حرکت و تخیل با هم ترکیب می‌شوند، هر روز خود را با کشف و شادی پر کنند.